SEKER HASTALIGI

Seker Hastaligi Sikligi:

Diyabet, yani seker hastaligi ülkemizde ve dünyada hizla artan bir hastaliktir. Ülkemizde seker hastasi kisiler toplumda % 10 civarindadir; Diger bir degimle her on kisiden 1’inde seker hastaligi vardir.

Sismanlik, kötü beslenme, hareketsizlik ve ailenizden aldiginiz genetik egilim sizde seker hastaligi gelismesine zemin hazirlar.

Seker hastaligini önlemek ve gelismesini ortadan kaldirmak için saglikli beslenmeyi bilmek ve hareketi artirmak gerekmektedir.

Seker hastaligi körlük, böbrek yetmezligi, inme (felç) ve ayak kesilmesi gibi önemli komplikasyonlara neden olabilmektedir.

Seker hastaligi, özellikle de Tip 2 Diabet dedigimiz eriskin tip seker hastaligi sinsi bir sekilde gelismekte ve ilerlemektedir. Bu nedenle erken teshis ve tedavi büyük önem tasimaktadir. Yapilan bilimsel çalismalar seker hastasi olan her üç kisiden 1’inin hasta oldugunu bilmeden yasadigini göstermistir. Bu kisiler seker hastasi oldugunu tesadüfen veya baska hastaliklar ortaya çiktiginda anlamaktadir.

Seker hastaligina bagli komplikasyonlar (organ hasarlari) kan sekeri çok yükselmeden 10-20 yil önce sinsi olarak baslar. Eriskin yastaki gizli seker hastalarinin çogunlugu kilolu oldugu için ilaç kullanmaksizin sadece zayiflama, saglikli beslenme ve egzersiz ile seker hastaligi gelismesini önleyebilirler.

Yapilan çalismalar kendisinde seker hastaligi oldugunu bilmeyen kisilerin oraninin kendisinde seker hastaligi oldugunu bilen hastalarin %35’i kadar oldugunu göstermistir. Diger bir deyimle toplumdaki her 3 seker hastasindan birisi henüz hastalik teshis edilmeden yasamaktadir. Bu nedenle toplumun bu hastalik konusunda bilgilendirilmesi ve taramalarin yapilmasi büyük önem tasimaktadir.

Vücudumuz kan Sekerini Nasil Ayarlar?

Vücudumuz kendisi için gerekli olan enerjiyi yedigimiz gidalardan elde eder. Yemek yedikten sonra gidalar bagirsaklarda parçalanarak ufak seker parçalarina dönüsür ve daha sonra bagirsaktan emilerek kan akimi yoluyla vücudumuza dagilir. Enerji saglanmasi için kan sekerinin özellikle kas, karaciger, yag ve beyin gibi dokular olmak üzere tüm organlarin hücrelerine girmesi gerekir. Kanda bulunan sekerin hücrelere girmesi pankreas bezinden salgilanan insülin hormonu sayesinde olur. Insülin hormonu yoksa veya oldugu halde etki gösteremiyorsa kandaki seker hücreye giremediginden birikir ve sekeriniz yükselmeye baslar. . Kan sekerinin ayarlanmasinda insülin çok önemli olmasina ragmen diger hormonlarin da kismi etkileri vardir. Kanda seker artinca (180 mg/dl’yi geçince) idrarla atilmaya baslar.

Seker Hastaliginin Belirtileri Nelerdir ?

Tip 1 seker hastalarinda çok su içme, çok idrara gitme, çok yemek yenmesine karsin kilo verme gibi sikayetler çok belirgin oldugu halde Tip 2 seker hastalarinda bu belirtiler silik olabilir ve hastalik sinsi bir sekilde baslar. Bu kisilerin çogunda hiçbir sikayet olmayabilir. Bazi hastalarda ise sik idrara gitme, asiri açlik, zayiflama, halsizlik, görmede bulaniklik, kadinlarda vajinal kasinti, susuzluk ve çok su içme gibi belirtiler ortaya çikar.

Seker hastaliginda görülen belirtiler sunlardir:

Çok su içme ve agiz kurumasi
Çok idrara gitme
Çok acikma
Çok yemek yemeye ragmen zayiflama ve halsizlik
Yaralarin geç iyilesmesi
Cildin kuru ve kasintili olmasi
Ayaklarda uyusma ve karincalanma
Görmede bulaniklik
Vajinal kasinti
Yemeklerden sonra uyku gelmesi
Tatliya düskünlük

Seker Hastaliginin Gelisim Evreleri

Seker hastaligi 4 asamada adim adim gelisir. Asagida verilen bu asamalari çogu zaman fark etme imkani olmaz.
Seker hastaliginin gelisim evreleri sunlardir: :

1. Reaktif hipoglisemi (Kan sekeri düsüklügü) evresi

Ailesinde seker hastaligi olan kisilerde seker hastaligi ortaya çikmadan 3-4 yil öncesi yemek sonrasi kan sekerinde düsmeler olmaya baslar. Bunu anlamak için 3 veya 4 saatlik seker yükleme testi yapilir. 3. ve 4. saatte kan sekerini 80 mg/ dl’nin altina düsmesine hipoglisemi veya kan sekeri düsüklügü diyoruz. Bu esnada terleme, çarpinti, nabiz ve bazen tansiyon yükselmesi görülür. Bu durumun nedeni insülin seviyesinin yenen yemek sonrasi kanda hizla yükselmesi ve daha sonra insülinin kan sekerini düsürmesidir.

2. Dönem: Açlik kan sekerinde bozukluk:

Açlik kan sekerinin 100 ile 126 mg./dl arasinda olmasidir. Bu kisilerde tokluk kan sekerinin normaldir.

3. Dönem: Tokluk kan sekerinde yükselme:

Tokluk kan sekerinin, yani yemek sonrasi 2. saatteki kan sekerinin 140 ile 199 mg/dl arasinda olmasi durumudur. Bu duruma “gizli seker “ hastaligi da denir. Bu hastalarin % 30’unda 10 yil içinde seker hastaligi gelisir. Gizli seker hastalarinda saglikli beslenme ve egzersiz büyük önem tasir. Bu hastalarda kalp, göz, böbrek ve sinir hasarlari gelisebilir. Bu nedenle gizli seker ciddiye alinmali ve kontrollere gidilmelidir.

4. Dönem: Asikar Seker Hastaligi:

Bu dönemde seker hastaligi ortaya çikmistir. Artik açlik kan sekeri 126 mg/dl veya daha yüksektir veya tokluk kan sekeri 2. saatte 200mg/dl’den daha yüksektir.